Avrupa Birliği, elektrik çeliği ithalatında artan baskıya karşı geçici koruma önlemlerini devreye alıyor. Avrupa Komisyonu, 25 Eylül 2026 itibarıyla belirli yönlendirilmiş elektrik çeliği ürünleri ile bu ürünlerden elde edilen laminasyon ve nüvelerin ithalatına yönelik tarife kontenjanları ve fiyat eşikleri uygulayacak. Önlemler, Komisyonun Mart 2026’da başlattığı korunma önlemi soruşturması kapsamında alındı.
Düzenleme, özellikle tanecik yönlendirilmiş elektrik çeliğini (GOES) kapsıyor. Güç transformatörlerinde kullanılan GOES, elektrik enerjisinin uzun mesafelerde iletilmesinde kritik öneme sahip ekipmanların üretiminde kullanılıyor. Yeni uygulamanın kapsamına GOES’in yanı sıra, bu malzemelerin işlenmesiyle elde edilen çelik laminasyonları ve nüveler de dahil edildi. Transformatörlere entegre edilmiş nüveler de düzenleme kapsamında yer alıyor.
Geçici önlemler 155 gün süreyle uygulanacak. Kota kapsamında belirlenen fiyat eşiklerinin altında kalan ithalat için koruma vergisi devreye girecek. Avrupa Komisyonunun düzenlemesine göre, ürünün AB sınırındaki vergiler öncesi net fiyatı belirlenen eşikten düşükse, uygulanacak geçici koruma vergisi iki fiyat arasındaki fark üzerinden hesaplanacak. Transformatörlere entegre edilmiş nüveler için ise 1.140 euro/ton tutarında geçici koruma vergisi uygulanacak ve bu ürünler kota kapsamına alınmayacak.
Komisyonun belirlediği geçici fiyat eşikleri ürün türüne göre değişirken, GMK Center’ın aktardığı bilgilere göre söz konusu eşikler 2.800-3.400 euro/ton aralığında bulunuyor. Kota dışındaki hacimler için eşik fiyatın 3.500 euro/ton seviyesine kadar çıkması öngörülüyor.
Avrupa Komisyonu, Mart ayında başlattığı soruşturmada AB elektrik çeliği üreticilerinin artan ithalat baskısı nedeniyle ciddi zarar görme riskiyle karşı karşıya olduğunu değerlendirmişti. Soruşturma Almanya, Fransa ve Polonya’nın talebi üzerine başlatılmıştı. Komisyon, küresel kapasite fazlası ve geleneksel ihracat pazarlarının kapanmasının ithalat baskısını artırdığını belirtti.
Elektrik çeliği ithalatında Çin başta olmak üzere üçüncü ülkelerden gelen ürünler AB üreticileri üzerindeki baskının önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. GOES ürünleri Çin, Japonya, Rusya, Güney Kore ve ABD menşeli ithalat için 2015'ten bu yana anti-damping önlemlerine de tabi tutuluyor. Ancak Avrupa Komisyonu, mevcut minimum ithalat fiyatlarının piyasa fiyatlarındaki değişim nedeniyle AB üreticilerine yeterli koruma sağlamadığını belirtti.
Yeni geçici düzenlemeden İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, Kenya ve Ukrayna menşeli ürünler muaf tutulacak. Önlemler 25 Eylül'de yürürlüğe girecek. Avrupa Komisyonunun soruşturması ise devam ediyor. Soruşturmanın normal şartlarda dokuz ay içerisinde tamamlanması gerekiyor; istisnai durumlarda bu süre 11 aya kadar uzatılabilecek. Kalıcı bir korunma önleminin uygulanabilmesi için ise AB üye ülkelerinden oluşan Korunma Önlemleri Komitesi'nde nitelikli çoğunluğun desteği gerekiyor.
Avrupa'da elektrik çeliği üretiminin korunmasına yönelik tartışmalar, özellikle Thyssenkrupp ve Polonya merkezli Stalprodukt gibi üreticilerin karşı karşıya olduğu ithalat baskısıyla birlikte son dönemde yoğunlaşmıştı. Thyssenkrupp Steel Europe, Nisan ayında Avrupa Komisyonundan Asya'dan gelen düşük fiyatlı elektrik çeliği ithalatına karşı önlem alınmasını istemişti.
