Avrupa Komisyonu, Avrupa’da üretilen düşük karbonlu teknolojilere ve sanayi ürünlerine olan talebi artırmayı hedefleyen “Sanayi Hızlandırıcı Yasası” (Industrial Acceleration Act - IAA) taslağını 4 Mart’ta kamuoyuna sundu. Yeni düzenleme, özellikle çelik başta olmak üzere enerji yoğun sektörlerde yerli üretimi teşvik eden ve düşük karbonlu ürün kullanımını artıran yeni kurallar getirmeyi amaçlıyor.
Tasarı kapsamında, “AB’de Üretilmiştir” programı için hedefli ve orantılı gereklilikler oluşturulurken, kamu alımları ve devlet destek programlarında düşük karbon kriterleri uygulanacak. Bu kriterlerin başta çelik, çimento, alüminyum üretimi, otomotiv sanayisi ve sıfır emisyonlu teknolojiler gibi stratejik sektörlerde devreye girmesi planlanıyor.
Çelik sektörüne özel düzenlemeler
Tasarıda çelik sektörü için piyasa talebini artırmaya yönelik özel tercihler öneriliyor. Özellikle otomotiv ve inşaat sektörlerinde kullanılan metal ürünler için düşük karbon emisyonu şartlarının getirilmesi öngörülüyor. Bunun yanı sıra oluşturulan çerçevenin ilerleyen dönemde kimya gibi diğer enerji yoğun sektörleri de kapsayacak şekilde genişletilebileceği belirtiliyor.
Sanayinin ekonomideki payı artırılacak
Sanayi Hızlandırıcı Yasası ile Avrupa’da sanayinin ekonomik ağırlığının artırılması hedefleniyor. Tasarıya göre sanayi üretiminin Avrupa ekonomisindeki payının mevcut %14 seviyesinden 2035 yılına kadar %20’ye çıkarılması planlanıyor.
Kamu alımlarında karşılıklılık vurgusu
Düzenleme, kamu ihalelerinde karşılıklılık ilkesini güçlendirmeyi de amaçlıyor. Buna göre, Avrupa şirketlerine pazar erişimi sağlayan ülkelerin şirketlerine de AB pazarında eşit muamele uygulanacak.
AB’nin serbest ticaret anlaşması veya gümrük birliği yaptığı ülkeler ile Dünya Ticaret Örgütü’nün Kamu Alımları Anlaşması’na taraf olan ülkelerden gelen ürünler belirli koşullar altında AB menşeli ürünler kapsamında değerlendirilebilecek.
Yabancı yatırımlara yeni şartlar
Tasarı, stratejik sektörlerde 100 milyon euroyu aşan büyük yatırımlar için de yeni kriterler getiriyor. Buna göre, küresel pazar payı %40’ın üzerinde olan ülkelerin şirketlerinin yapacağı yatırımların:
- yüksek nitelikli istihdam yaratması,
- inovasyon ve büyümeyi desteklemesi,
- teknoloji ve bilgi transferi sağlaması,
- yerel içerik şartlarını karşılaması
gerekecek. Ayrıca bu yatırımların istihdamın en az %50’sini Avrupalılara sağlaması ve yabancı sermaye katılımının %49 ile sınırlandırılması öngörülüyor.
AB’den “karşılıklı pazar erişimi” mesajı
Stéphane Séjourné, birçok ülkenin ulusal tercih uyguladığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Ortaklarımızın pazarlarımıza entegre olmasını bekliyoruz; ancak bunun karşılıklı olması gerekiyor. Kurallara uymayan veya ekonomik güvenliğimiz açısından risk oluşturan aktörler düzenlemeler yoluyla dışlanabilir.”
Avrupa çelik sektöründen destek
Avrupa çelik sektörü temsilcileri ise daha önce yaptıkları açıklamalarda, yerel üretimi önceleyen AB politikalarının çeliği de kapsaması gerektiğini vurgulamış ve “yerel üretim” tanımının AB’nin yakın komşularını kapsayacak şekilde belirlenmesi gerektiğini ifade etmişti.
Yeni yasa tasarısı, özellikle düşük karbonlu çelik üretiminin teşvik edilmesi ve Avrupa sanayisinin rekabet gücünün artırılması açısından sektör tarafından yakından takip ediliyor.
