Avrupa'da doğal gaz fiyatları, 2022 enerji krizinden bu yana ilk kez megavatsaat başına 100 euro seviyesini aştı. Orta Doğu'daki savaşın LNG tedarikini olumsuz etkilemesi ve Avrupa'nın kış öncesinde düşük doğal gaz stoklarıyla karşı karşıya kalması, enerji piyasalarında yeni bir fiyat artışı dalgasını beraberinde getirdi.
Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatı olan Hollanda TTF vadeli kontratı, 28 Ekim'de yaklaşık yüzde 4 yükselerek 100 €/MWh seviyesini geçti. Böylece doğal gaz fiyatları, Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Mevcut fiyatlar, Orta Doğu'daki savaş başlamadan önceki seviyelerin yaklaşık üç katına çıktı.
Fiyatlardaki yükselişte, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji arzı üzerindeki etkisi belirleyici oldu. Özellikle Basra Körfezi'ndeki LNG tedarikinde yaşanan aksaklıklar, Avrupa'nın alternatif kaynaklara yönelmesini zorlaştırırken küresel gaz piyasasındaki arz endişelerini artırdı.
Avrupa'nın doğal gaz stokları endişe yaratıyor
Avrupa'da kış mevsimi öncesinde doğal gaz depolarının doluluk oranının düşük kalması, arz güvenliği konusundaki kaygıları artırıyor. Ekim ayının son haftasında Avrupa genelindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yaklaşık yüzde 75 seviyesinde bulunurken Almanya'da bu oran yüzde 60 civarında gerçekleşti.
Geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük olan stok seviyeleri, Avrupa'nın kış aylarında artabilecek talebi karşılamasını zorlaştırabilir. Avrupa'nın LNG ithalatı da 9 Ekim'de sona eren haftada geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30 geriledi.
Enerji analistleri, Avrupa'nın kış dönemine daha sınırlı stoklarla girdiğine ve olası tedarik kesintilerini telafi etme seçeneklerinin azaldığına dikkat çekiyor.
Enerji maliyetleri sanayi sektörünü baskılıyor
Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa'nın enerji yoğun sanayi sektörleri açısından da önemli bir maliyet riski oluşturuyor. Çelik, kimya ve gübre gibi sektörlerde üretim maliyetlerinin artması, şirketlerin rekabet gücü üzerinde baskı yaratıyor.
Doğal gaz fiyatlarındaki artış elektrik piyasalarına da yansıyor. Almanya'nın 2027 yılı baz yük elektrik kontratı yüzde 1,7 yükselerek 159,30 €/MWh seviyesine çıktı. Bu değer, Haziran 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviye oldu. Fransa'da aynı nitelikteki kontrat ise 122,50 €/MWh seviyesine yaklaştı.
Enerji maliyetlerindeki yükselişin özellikle elektrik ve doğal gaz tüketimi yüksek olan sanayi kuruluşlarının üretim planlamalarını etkilemesi bekleniyor.
Yüksek enerji fiyatlarının uzun süre devam etmesi bekleniyor
Piyasa uzmanları, Orta Doğu'daki çatışmalar sona erse ve Avrupa'da kış mevsimi ılıman geçse bile doğal gaz fiyatlarının en az bir yıl boyunca yüksek seviyelerde kalabileceğini değerlendiriyor. Kış boyunca tüketilen doğal gazın yeniden depolanması gerekliliği, önümüzdeki dönemde Avrupa'nın LNG talebini yüksek tutabilecek faktörler arasında gösteriliyor.
Avrupa'da 2022 yılında yaşanan enerji krizinde doğal gaz fiyatları yaklaşık 340 €/MWh seviyesine kadar yükselmişti. Mevcut fiyatlar bu rekorun altında kalsa da 100 €/MWh eşiğinin yeniden aşılması, Avrupa sanayisi açısından enerji maliyetleri kaynaklı risklerin devam ettiğini ortaya koyuyor.
Avrupa Birliği ülkeleri, yükselen petrol ve doğal gaz fiyatlarının hane halkı ve işletmeler üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla 2026 yılında toplam 17,9 milyar euro harcama yaptı. Toptan enerji fiyatlarındaki artışın tüketici faturalarına ise sözleşmelerdeki fiyat güncelleme süreleri nedeniyle ağırlıklı olarak 2027 yılında yansıması bekleniyor.
