Avrupa karbon piyasasında fiyatlar, emisyon ticaret sistemine (ETS) yönelik reform beklentileri ve enerji piyasalarındaki gelişmelerin etkisiyle Haziran ayında yeniden yükselişe geçti. ICE verilerine göre Avrupa’da Aralık 2026 vadeli karbon izinleri 80 euro/ton seviyesine ulaştı.
Piyasa hareketlerinde, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde enerji fiyatlarını aşağı yönlü etkileyebilecek olası gelişmelerin yanı sıra, 22 Temmuz’da yapılması planlanan İngiltere-AB zirvesi de etkili oldu. Zirvede İngiltere ETS sistemi ile AB ETS sisteminin birleştirilmesine yönelik bir anlaşmaya varılması bekleniyor.
Karbon fiyatları Mayıs ayının sonunda da benzer seviyelere yaklaşmış, ETS reformuna yönelik beklentiler ve jeopolitik gelişmeler fiyatlar üzerinde belirleyici olmuştu. Haziran ortasında ise Avrupa Komisyonu, bazı sanayi sektörlerine yönelik ücretsiz emisyon izinlerinde değişiklik yapılması ve karbon piyasasının gözden geçirilmesine ilişkin yeni düzenlemeler üzerinde çalıştığını açıkladı.
Avrupa Birliği’nin sanayi sektörlerinin küresel rekabet gücünü korumak amacıyla şirketlere ek ücretsiz karbon izinleri sağlamayı değerlendirdiği belirtilirken, bu adımın emisyon azaltımı hedefleri açısından tartışmalara yol açabileceği ifade ediliyor.
Öte yandan Avrupa’nın önde gelen çelik üreticileri ArcelorMittal, Thyssenkrupp Steel ve voestalpine, ETS sisteminde daha uygulanabilir ve sanayinin dönüşüm sürecini destekleyecek reform çağrısında bulundu.
Üreticiler, mevcut sistemin devam etmesi halinde 2030’lu yılların başlarında Avrupa’daki çelik üretim maliyetlerinin yaklaşık yüzde 50 artabileceğine dikkat çekti. Ayrıca ithal çelik yoğun ürünlerin aynı karbon maliyetlerine tabi olmaması ve AB’den yapılan çelik ihracatında karbon maliyetlerini dengeleyecek mekanizmaların bulunmaması rekabet baskısını artıran unsurlar arasında gösterildi.
Çelik üreticileri, karbon maliyetlerinin yükselişinde geçici bir dengeleme sürecine ihtiyaç olduğunu, karbonsuzlaşma yatırımlarının ekonomik olarak uygulanabilir hale gelmesi için ETS sisteminin sanayinin gerçekleriyle uyumlu şekilde düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Avrupa’daki kimya sektörü de benzer şekilde karbon maliyetlerindeki artışın sınırlandırılması çağrısında bulunuyor. Buna karşılık yaklaşık 12 trilyon euro varlık yöneten yatırımcı grubu ise AB liderlerinden ETS sisteminin iklim hedeflerini zayıflatacak şekilde gevşetilmemesini talep ediyor.
Mayıs ayının ikinci yarısında Avrupa karbon fiyatları 75-79 euro/ton seviyesinde seyretmişti. Haziran boyunca piyasa; Orta Doğu’daki gelişmeler, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, ETS reform tartışmaları ve sanayiye sağlanacak ücretsiz karbon izinlerine yönelik beklentilerle yön buldu.
