Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), Ukrayna çelik sektöründe ciddi bir daralmaya yol açtı. Savaş koşulları altında üretimini sürdürmeye çalışan Ukraynalı üreticiler, karbon maliyetlerinin devreye girmesiyle birlikte Avrupa’dan gelen siparişlerin hızla iptal edildiğini ve ihracat gelirlerinin risk altına girdiğini bildiriyor.
Ukrayna’nın en büyük ihracat pazarı konumundaki Avrupa Birliği’ne yapılan çelik sevkiyatları, CBAM kapsamında getirilen ek maliyetler nedeniyle keskin şekilde gerilemeye başladı. Sektör temsilcileri, ton başına 60 ila 90 dolar arasında değişen karbon vergisinin alıcı davranışlarını doğrudan etkilediğini belirtiyor.
ArcelorMittal Kryvyi Rih CEO’su Mauro Longobardo, mekanizmanın etkisinin “neredeyse anında” hissedildiğini ifade ederek, Avrupalı müşterilerin 2026 yılının ilk çeyreğine yönelik yaklaşık 300 bin tonluk siparişi iptal ettiğini açıkladı. Longobardo, sipariş kayıplarının ardından şirketin haddehane, dökümhane ve mekanik tesis gibi bazı üretim birimlerini durdurmak zorunda kaldığını belirtti.
Benzer bir tablo Metinvest için de geçerli. Şirket yetkilileri, CBAM’ın çevresel hedeflerinin ötesinde Avrupa pazarını koruyan bir araç olarak işlediğini savunurken, Ukraynalı üreticilerin savaş nedeniyle zaten dezavantajlı koşullarda faaliyet gösterdiğine dikkat çekti. Enerji kesintileri, iş gücü kayıpları ve lojistik sorunların sektörü baskıladığı ifade edildi.
Ukrayna çelik sektörü, Avrupa Birliği’nden geçici muafiyet ya da kademeli geçiş süreci talep ediyor. Üreticiler, AB standartlarına uyum sağlama konusunda istekli olduklarını ancak mevcut koşullarda ani mali yüklerin sektörde kalıcı hasar yaratabileceğini vurguluyor.
