Avrupa Birliği'nin (AB) çelik ithalatına yönelik yeni koruma önlemlerinin yürürlüğe girmesinin ardından, ithalatçılar uygulamanın teknik ayrıntıları konusunda Avrupa Komisyonu'ndan açıklama bekliyor. Özellikle yeni kota sisteminin nasıl işleyeceğine ilişkin belirsizlikler, şirketlerin ithalat planlamasını zorlaştırıyor.
Yeni düzenleme kapsamında gümrüksüz ithalat kotaları daraltılırken, serbest ticaret anlaşmasına (STA) sahip ülkeler ile ürün bazında ülkeye özgü kota (CSQ) bulunan ülkeleri kapsayan yeni bir artık kota (FTA-CSQ) sistemi devreye alındı. Bu kota kapsamında tahsisler, başvuru sırasına göre gerçekleştirilecek.
Ancak piyasa temsilcileri, Avrupa Komisyonu'nun yayımladığı mevzuatta FTA-CSQ mekanizmasının nasıl uygulanacağına ilişkin yeterli teknik açıklamanın yer almadığını belirtiyor. Bu durum, ithalatçıların kuralları farklı şekillerde yorumlamasına neden olurken, uygulamada belirsizlik yaratıyor.
Sektörde hâkim görüş, ülkeye özgü kotaları aşan ithalat hacimlerinin yeni FTA-CSQ kotasına otomatik olarak aktarılmayacağı yönünde. Bu durumda ithalatçıların mevcut başvurularını gümrükten çekerek yeniden başvuru yapmaları ve gerekli vergileri ödemeleri gerekebilecek. Bazı piyasa kaynakları ise İtalya, İspanya, Portekiz ve Estonya gibi ülkelerde gümrük idarelerinin önceki başvuruların geri çekilerek FTA-CSQ kapsamında yeniden sunulmasına izin verebileceğini ifade ediyor. Bununla birlikte, bu uygulamanın hangi ülkelerde geçerli olduğu henüz netlik kazanmış değil.
Diğer bir görüş ise, kullanılmayan kota miktarı bulunması halinde ülkeye özgü kotaları aşan ithalatın otomatik olarak FTA-CSQ kapsamındaki kalan kapasiteye yönlendirilebileceği yönünde. Ancak bu konuda da resmi bir açıklama bulunmuyor.
Piyasa katılımcıları ayrıca yeni düzenlemenin oldukça kısa sürede yürürlüğe konulduğuna dikkat çekiyor. Nihai düzenleme metni 30 Haziran'da yayımlanırken, uygulama yalnızca bir gün sonra başladı. Bu nedenle sektör, önümüzdeki aylarda Avrupa Komisyonu'nun uygulamaya ilişkin ek açıklamalar ve teknik düzenlemeler yayımlamasını bekliyor.
Avrupa Komisyonu'nun 30 Haziran'da yayımladığı uygulama yönetmeliğine göre, AB'nin yıllık 27,45 milyon tonluk çelik ithalat kotasının 18,3 milyon tonu serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere ayrılırken, kalan 9,15 milyon tonluk bölüm ise tüm ticaret ortaklarının kullanımına açık olacak. Yeni sistemin uygulama esaslarının netleşmesi, ithalat akışının sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi açısından sektör tarafından kritik önem taşıyor.
