Dünyanın en büyük çelik üreticisi Çin, üretim ve tüketimdeki gerilemenin etkisiyle sektörün büyüme stratejisini değiştiriyor. Geleneksel çelik üretiminde talep daralması ve kârlılık baskısı yaşayan üreticiler, yüksek katma değerli ve özel çelik ürünlerine yönelirken dijitalleşme, verimlilik ve düşük karbonlu üretim yatırımları ön plana çıkıyor.
Çin Demir ve Çelik Birliği (CISA) verilerine göre, ülkenin ham çelik üretimi 2026 yılının ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 azalarak yaklaşık 725 milyon tona geriledi. Aynı dönemde ham çelik tüketimi de yüzde 3,8 düşüşle 625 milyon tona indi. Büyük ölçekli çelik işletmelerinin toplam kârı ise yüzde 27,4 azalarak 71,8 milyar yuana (10,8 milyar dolar) düştü.
Üretim, tüketim ve kârlılıktaki eş zamanlı gerileme, Çin çelik sektöründe yalnızca kapasite ve tonaj artışına dayalı büyüme modelinin yerini katma değer odaklı üretime bıraktığını gösteriyor.
Katma değerli ürünlerin payı artıyor
Çin'de çelik talebinin yapısı da değişiyor. CISA verilerine göre imalat sanayisinin ülkenin toplam çelik tüketimindeki payı 2026 yılının ilk yarısında yüzde 52'ye yükseldi. Bu oran 2025 yılında yüzde 51 seviyesindeydi. İnşaat sektöründeki zayıflık devam ederken otomotiv, makine, enerji ekipmanları ve ileri imalat sanayileri çelik üreticileri açısından yeni talep alanları oluşturuyor.
Üretimdeki değişim ürün gruplarına da yansıyor. 2026 yılının ilk dokuz ayında inşaat sektörünün önemli girdilerinden inşaat demiri üretimi yıllık bazda 17,18 milyon ton azalırken orta kalınlıkta levha üretimi 4,91 milyon ton arttı. Özellikle yüksek performanslı ve özel çelikler; dayanıklılık, hassasiyet ve kalite standartlarının önem kazandığı sektörlerde öne çıkıyor.
Çin'den dijitalleşme ve düşük karbonlu üretim hamlesi
Çin hükümetinin 2025-2026 dönemini kapsayan yol haritası da sektördeki dönüşümü destekliyor. Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı dahil beş kamu kurumu tarafından hazırlanan plan kapsamında yüksek teknoloji ürünü çelik arzının artırılması, ekipmanların yenilenmesi, dijital dönüşümün hızlandırılması ve düşük karbonlu üretime geçiş hedefleniyor.
Hükümet, çelik sektöründe katma değerli üretim artışını yıllık ortalama yüzde 4 seviyesinde tutmayı amaçlıyor. Böylece üreticilerin yalnızca kapasite ve üretim miktarına değil, ürün kalitesine, verimliliğe ve teknolojik yetkinliğe odaklanması bekleniyor.
Çinli otomotiv üreticileri Avrupa'da yeni talep yaratabilir
Çinli otomotiv üreticilerinin Avrupa'daki yatırımları, bölgedeki çelik tedarikçileri için yeni fırsatlar oluşturabilir. Avusturyalı çelik üreticisi Voestalpine'nin CEO'su Herbert Eibensteiner, BYD başta olmak üzere Avrupa'da üretim faaliyetlerine yönelen Çinli otomotiv şirketlerinin yerel çelik tedarikçileri açısından yeni müşteri potansiyeli taşıdığını belirtti.
Avrupa'da yıllık otomobil üretimi 2017'deki 15 milyon seviyesinden yaklaşık 12 milyona gerilerken BYD, Chery, SAIC, Geely ve Xpeng gibi Çinli üreticiler bölgedeki fabrika ve ortaklık arayışlarını hızlandırıyor. BYD'nin Macaristan'da üretime başlaması da bu sürecin önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor. Çinli şirketlerin Avrupa'da üretim yapması, bölgedeki yerel tedarik zincirinden çelik alımlarını artırabilir.
Öte yandan Avrupa çelik sektörü yüksek enerji maliyetleri nedeniyle üretim baskısıyla karşı karşıya. İtalya'da sektör kuruluşu Federacciai, yüksek elektrik ve doğalgaz fiyatlarının üreticilerin rekabet gücünü olumsuz etkilediğini ve bazı tesislerde faaliyetlerin durdurulduğunu açıkladı. Bu kapsamda AVF Acciaierie Beltrame, kasım ayının kalan bölümünde ve aralık ayı boyunca üretimini durdurma kararı aldı.
