Çin, 15. Beş Yıllık Plan kapsamında çelik sektörünün karbonsuzlaştırılmasına yönelik adımları hızlandırıyor. Yeni planla eski ve verimsiz üretim kapasitesinin devreden çıkarılması, elektrik ark fırını (EAF) kullanımının yaygınlaştırılması ve hurda tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Çin Halk Cumhuriyeti Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı (MIIT), yeşil ve düşük karbonlu sanayi gelişimine yönelik 15. Beş Yıllık Planı yayımladı. Planın temel hedeflerinden biri, sanayi sektöründeki karbondioksit emisyonlarının 2030 yılına kadar zirve yapmasını sağlamak ve ardından emisyon yoğunluğunu azaltmak.
Çelik sektörü, plan kapsamında karbonsuzlaştırma çalışmalarının öncelikli alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda eski ve verimsiz üretim kapasitesinin aşamalı olarak devre dışı bırakılması hızlandırılırken, elektrik ark fırınlarında üretimin artırılması ve hurda çelik kullanımının yaygınlaştırılması planlanıyor.
EAF ve hurda kullanımına öncelik
Çin'in yeni planında elektrik ark fırını tesislerine hurda çelik ve yenilenebilir enerji tedarikinin önceliklendirilmesi dikkat çekiyor. Ülke, çelik üretiminde daha düşük karbon emisyonuna sahip teknolojilerin kullanımını artırmayı hedefliyor.
Bu kapsamda yüksek fırınlarda oksijen ve hidrojenle zenginleştirilmiş üfleme teknolojileri, karbon yakalama ve kullanımı (CCU), hidrojen bazlı doğrudan indirgeme ve ergitme teknolojileri gibi düşük karbonlu çözümlerin sanayide uygulanmasının desteklenmesi öngörülüyor.
Çin ayrıca hurda tedarik zincirinin geliştirilmesine de önem veriyor. 2030 yılına kadar ülkede toplanan ve işlenen hurda miktarının yıllık 300 milyon tona çıkarılması hedefleniyor. Çelik üretiminin yoğunlaştığı bölgelerde hurdanın söküm ve işlenmesinden lojistiğine kadar tüm tedarik zincirinin daha entegre hale getirilmesi planlanıyor.
Katı atık ithalatına yönelik mevcut yasağın korunmasıyla birlikte, yüksek kaliteli geri dönüştürülmüş çelik hammaddelerinin düzenli ve kontrollü şekilde ithal edilmesine de imkan sağlanması hedefleniyor.
Yapay zekâ çelik üretiminde daha fazla kullanılacak
Plan kapsamında karbon ayak izinin yönetilmesine yönelik sistemlerin geliştirilmesi de öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Toplam CO? emisyonlarının yanı sıra emisyon yoğunluğunun da takip edilmesini içeren çift yönlü kontrol mekanizmasının uygulanması planlanıyor.
Çin ayrıca enerji yoğun üretim süreçlerinde yapay zekâ kullanımını artırmayı hedefliyor. Özellikle fırınlarda şarj bileşiminin optimize edilmesi ile sıcaklık ve basınç gibi üretim parametrelerinin hassas şekilde kontrol edilmesi, yapay zekânın öncelikli kullanım alanları arasında gösteriliyor.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının güçlü olduğu bölgelerde ise çelik fabrikaları gibi yüksek enerji tüketen sanayi tesislerinin kurulmasının kolaylaştırılması öneriliyor.
Çin, EAF üretiminde rakiplerinin gerisinde
Çin'in karbonsuzlaşma planının arkasındaki önemli gerekçelerden biri de ülkenin elektrik ark fırını kullanımındaki düşük payı. 2024 itibarıyla dünya genelinde çelik üretiminin yaklaşık yüzde 30'u EAF yöntemiyle gerçekleştirilirken, bu oran ABD'de yüzde 71,8, Hindistan'da yüzde 58,8 ve Japonya'da yüzde 26,2 seviyesinde bulunuyor.
Daha önce yapılan bir çalışma da Çin'in 2025 iklim hedeflerine ulaşabilmesi için 2024 seviyesine kıyasla yüksek fırın bazlı çelik üretimini 90 milyon tondan fazla azaltması gerektiğine işaret etmişti. Yeni 15. Beş Yıllık Plan, Çin'in çelik sektöründe geleneksel yüksek fırın ağırlıklı üretim yapısından daha düşük karbonlu, hurda ve elektrik ark fırını temelli üretim modeline geçişini hızlandırmayı amaçlıyor.
