Ukrayna çelik sektörü, Türkiye üzerinden gelen çelik boru ithalatındaki hızlı artışa karşı önlem talep ediyor. Türkiye’den Ukrayna’ya yapılan boru sevkiyatları son yıllarda önemli ölçüde artarken, Ukraynalı üreticiler bu ürünlerin düşük fiyat avantajının Rus menşeili çelik levha kullanımından kaynaklandığını öne sürüyor.

Analizde yer alan verilere göre, 2022-2025 yılları arasında Türkiye’den Ukrayna’ya toplam 131 bin ton çelik boru ithal edildi. Bu dönemde yıllık ithalat hacminin iki ila üç kat arttığı belirtilirken, söz konusu miktarın Ukrayna’daki ortalama bir boru üreticisinin yıllık üretim kapasitesine denk olduğu ifade edildi.

Ukraynalı üreticiler, 2021 ile 2025’in ilk çeyreği arasında Türkiye’den yapılan kaynaklı çelik boru ithalatının, iç tüketim ve yerli üretime kıyasla çok daha hızlı büyüdüğünü savunuyor. Analizde, Türkiye’den gelen bazı boru ürünlerinin fiyatlarının Ukraynalı üreticilerin benzer ürünlerdeki maliyet seviyelerinin altında kaldığı iddia ediliyor.

Rus levhası iddiası gündemde

GMK Center’ın analizinde, Türkiye’nin Ukrayna pazarındaki çelik ürünleri payındaki artışa dikkat çekildi. Türkiye’nin Ukrayna’ya metal ürünleri ihracatındaki payının 2021’de hacim bazında yüzde 17 seviyesinde olduğu, 2025 yılı itibarıyla bu oranın yüzde 48’e yükseldiği belirtildi.

Ukraynalı sektör temsilcileri, fiyat avantajının temel nedenlerinden biri olarak Rusya’dan Türkiye’ye yapılan düşük fiyatlı levha tedariklerini gösteriyor. Analizde, Rusya’nın tam ölçekli savaşın başlamasından bu yana Türkiye’ye 7,4 milyon ton levha ihraç ettiği, 2025 yılında ise Türkiye’nin ana levha tedarikçilerinden biri haline geldiği öne sürüldü.

Sektör temsilcilerine göre, sıcak haddelenmiş rulo üretiminde hammadde maliyetleri toplam üretim maliyetinin büyük bölümünü oluşturuyor. Bu nedenle daha düşük fiyatlı yarı mamul kullanımı, nihai ürün fiyatlarında önemli avantaj sağlayabiliyor.

Ukraynalı üreticiler rekabet baskısından şikâyetçi

Ukrayna’daki boru üreticileri ise savaş koşulları nedeniyle yüksek enerji maliyetleri, üretim riskleri ve iş gücü sorunlarıyla mücadele ederken, düşük fiyatlı ithalatın sektöre ek baskı oluşturduğunu belirtiyor.

Kaynaklı boru üreticisi DMZ Kominmet, Türk boru ithalatındaki artışın yerli üretim ve satış hacimlerini olumsuz etkilediğini savunarak, ithalatın Ukrayna boru pazarındaki payının yüzde 10-15 seviyesine ulaştığını ileri sürdü.

Şirket, bu durumun yalnızca üreticileri değil; istihdamı, vergi gelirlerini ve üretim bölgelerindeki ekonomik yapıyı da etkilediğini belirtti.

Anti-damping soruşturması başlatıldı

Ukrayna Uluslararası Ticaret Komisyonu’nun (IITC), Ukraynalı üreticilerin başvurusu üzerine Türkiye’den ithal edilen kaynaklı çelik borulara yönelik anti-damping soruşturması başlatma kararı aldığı bildirildi.

Ukrayna metal sektör temsilcileri, iç piyasayı korumak için geçici anti-damping vergilerinin uygulanmasını talep ederken, Rus menşeili hammaddeler kullanılarak üretilen ürünlerin ithalatına yönelik daha sıkı menşe kontrolleri getirilmesini istiyor.

Sektör temsilcileri ayrıca, Türkiye’nin Avrupa Birliği pazarına yönelik çelik ihracat koşullarındaki değişikliklerin Ukrayna’ya yönelen ürün akışını artırabileceği değerlendirmesinde bulunuyor. Ukrayna tarafı, savaş döneminde yerli üretimin korunmasının ekonomik güvenlik açısından kritik olduğunu savunurken, alınacak önlemlerin yalnızca ticari değil, stratejik bir konu olduğunu vurguluyor.